Skip to content
Hays Recruiting experts worldwide
  1. Ik ben
    Ik ben
  2. Heb je al een login voor hays.nl of hays-response.nl log dan in met je bestaande gegevens

Introvert en succesvol

Maar geen recruiter had ze aangenomen

Het woord introvert lijkt besmet op vacaturesites. Bedrijven staan te springen om extraverte persoonlijkheden. Maar waarom? De grootste zakelijke successen van de laatste decennia staan op naam van einzelgängers als Bill Gates en Mark Zuckerberg.

Als Gordon ooit een nieuwe uitdaging zoekt, heeft hij de banen voor het uitkiezen. Tenminste, als je de doorsnee personeelsadvertentie mag geloven. Zelfs inde ict-branche en in de financiële sector schreeuwen bedrijven om extraverte persoonlijkheden. Een zoekopdracht op de drie grootste Nederlandse vacaturebanken levert vele tientallen advertenties op met het woord extravert.

De term wordt steeds gebruikt om het karakter van de ideale kandidaat te omschrijven. Ook bij beroepen waarbij dat minder voor de hand ligt. Zo heeft USG Financial Forces zijn zinnen gezet op een ‘extraverte boekhouder’. Bij de Universiteit van Wageningen is behoefte aan een ict-specialist die ‘eerder extravert dan introvert is’. Ronduit intrigerend is de vacature vooreen technisch schoonmaker bij Cegel Solutions. De functieomschrijving belooft weinig sociale interactie. ‘Je werkzaamheden vinden plaats in een technische ruimte in en rondom de luchtbehandelingkasten (...) Je reinigt de warmtewielen en warmtewisselaars met een krachtige vacuümzuiger met lange borstelharen.’ Aan de kandidaten worden nauwelijks eisen gesteld: diploma’s of ervaring zijn niet nodig. Maar extraversie, dat is wel een must.

Zingende boekhouder
Je kunt je afvragen waarom bedrijvenzo gespitst zijn op extraversie. Moet de boekhouder zingend het kasboek bij houden? Wordt van de schoonmaker verwacht dat hij tegen zijn borstelpraat? Of hebben de termen introverten extravert een andere betekenis gekregen?

De Zwitserse psycholoog Carl Jung introduceerde de twee begrippen aa nhet begin van de twintigste eeuw toen hij zijn persoonlijkheidstheorie ontwikkelde. Hij definieerde introversie als een ‘focus op innerlijke psychische activiteit’. Extraversie omschreef hij als ‘een concentratie op zaken die buiten jezelf liggen’. En sindsdien is er aan die betekenis weinig veranderd. Maar het is te simplistisch om te denken dat iedereen extravert óf introvert is. De eigenschappen worden in de psychologie niet gezien als twee kanten van een munt, maar als de uitersten van een spectrum. De meeste mensen vallen bij persoonlijkheidstesten ergens in het midden van die schaal. Zij vertonen beide soorten gedrag, afhankelijk van de situatie en hun gemoedstoestand. Ze worden ook wel ‘ambivert’ genoemd. Iemands score wordt in kaart gebracht door middel van zelfreportage, oftewel het beantwoorden van vragen over je gedrag, zoals ‘werk je graag alleen?’ en‘vind je het leuk om naar een feestje te gaan waar je niemand kent?’.

In moderne persoonlijkheidstesten worden introversie en extraversie nauw geassocieerd met andere karaktertrekken. De introvert wordt getypeerd als afwachtend, beschouwelijk en weloverwogen. Extraverten hebbende stempels: open, sociaal, assertief en actief.

Vooral die laatste eigenschappen worden in het bedrijfsleven als uiterst positiefervaren. En vaak ten onrechte, vindt Wim Bloemers. Hij is arbeids- en organisatiepsycholoog. Bedrijven huren hem in om advies te geven bij selectieprocedures. ‘Extraversie is fucking overrated’, zegt hij. ‘Het idee is: zo’n persoon is open, er zit meer actie in. Hij zal dus ook wel harder werken en beter communiceren. Maar als een werknemer echt extravert is, dan kan hij zijn klep niet houden en is hij constant met anderen bezig. Dat is helemaal niet handig, zeker niet als je het grootste deel van de dag achter een bureau zit en je eigen taak moet uitvoeren. Wat bedrijven eigenlijk zeggen is: we willen geen introvert die stil in een hoekje gaat zitten en waar niets uitkomt.’

Maar daarmee snijdt de hr-manager zichzelf in de vingers. Introverten schreeuwen misschien niet van de daken dat ze de juiste mensen op de juiste plek zijn. Maar voor bepaalde functies blijken ze in de praktijk wel beter geschikt dan extraverten. Het maken van analyses bijvoorbeeld. ‘Eigenlijk zijn alle analisten die ik ken introvert’, zegt Gijs Kloek. Hij is leidinggevende op de afdeling herverzekeringsanalyse bij Achmea. In het werven van meer extraverte collega’s voor zijn afdeling ziet hij niets. ‘Je hebt dit karakter naar mijn idee nodig voor ons werk’, zegt hij. ‘Wij zitten ons het grootste deel van de dag te focussen op cijfers en statistieken. We maken analyses van herverzekeringen.Net als alle verzekeringsmaatschappijen brengt Achmea een deel van de risico’s onder bij andere bedrijven. De risico’s moeten daarbij heel nauwkeurig worden geanalyseerd, je moet diep gaan. Als je erg op je omgeving bent gericht en prikkels van buitenaf zoekt, lukt dat minder goed, denk ik.’

Ook wetenschappelijk onderzoek suggereert dat introverte mensen informatie vaak meer gefocust verwerken. Vorig jaar liet sociaal psycholoog Camiel Beukeboom van de Vrije Universiteit veertig proefpersonen foto’s bekijken van verschillende taferelen, zoals verliefde en ruziënde mensen. De deelnemers moesten afbeeldingen zo nauwkeurig mogelijk beschrijven. Beukeboom stuitte op een verrassende uitkomst: hoe introverter mensen waren, hoe nauwkeuriger en concreter ze beschreven wat ze op de foto zagen. ‘Als introverte proefpersonen een foto onder hun neus kregen van een vrouw die een stropdas bij een jongen recht deed, beschreven ze dat ook precies zo. Maar de meer extraverte proefpersonen zeiden bijvoorbeeld: ik zie een oma die trots is op haar zoon omdat die voor het eerst naar zijn werk gaat. Ze verwerken informatie op één of andere manier veel globaler en halen er meer dingen bij. Introverten blijven bij de feiten.’

Kortom: in een advertentie vragen om een ‘introverte accountant’ zou veel logischer zijn dan extraverte boekhouders werven. Voor banen waarbij nauwkeurigheid en concentratie belangrijk zijn, lijken introverten de ideale kandidaten. Denk aan academische beroepen, technische- en ict-functies en ook aan werk in de financiële sector.

Niet afstoten, maar omarmen. Dat is ook het advies van Bloemers aan bedrijven als het gaat om introverten.‘Een goede manager verdiept zich in een wat teruggetrokken werknemer. Achter dit soort mensen gaat vaak een hele wereld schuil van interesses en meningen. Daarnaast is het in veel beroepen ook helemaal niet erg als iemand wat stil is. Niet iedereen hoeft presentaties te geven of te managen. Zeker zestig tot zeventig procent van het werk in de bedrijven is volgens mij puur inhoudelijk’.

‘Extraverte bril’
Toch ervaart Kloek bij Achmea zo nu en dan ook de nadelen van introversie. Als extraverte managers van andere afdelingen aanschuiven bij vergaderingen bijvoorbeeld. ‘Dat loopt soms moeizaam. Veel van mijn collega’s kruipen dan in hun schulp. Zeker als er onenigheid ontstaat, bijvoorbeeld over de snelheid waarmee we ons werk moeten opleveren. Ze uiten hun onvrede niet, communiceren op zo’n moment te weinig.’

Volgens coach Marloes Bouwmeester kan een introvert eenvoudig leren om zich beter te laten gelden op de werkvloer. Ze geeft cursussen aan mensen die op hun werk het gevoel hebben dat ze ondersneeuwen in vergaderingen, of zich niet op hun gemak voelen bij het geven van presentaties. Haar bedrijf heet: de Succesvolle Introvert. ‘Onze cultuur is erg extravert, op televisie zie je vooral mensen die hun woordje klaar hebben’, zegt Bouwmeester.‘Veel van mijn klanten bekijken zichzelf ook door die extraverte bril. Ze zien hun eigen kwaliteiten niet. Maar introverten kunnen heel succesvol zijn in het bedrijfsleven, ook leidinggevende posities. Denk aan Bill Gates of Wim Kok.

Op haar cursus geeft Bouwmeester vooral praktische tips. ‘Mijn klanten hebben vaak moeite om op de voorgrond te treden. Ze houden niet van spreken in grote groepen hebben iets meer tijd nodig om na te denken voordat ze reageren op situaties. Ik adviseer ze om dat ook openlijk uit te dragen, daarin moet je assertief zijn. Er is niets mis mee om gewoon te zeggen: ik kom hier over vijf minuten bij je op terug. Verder kun je heel bewust de één op één situaties opzoeken. Zelf heb ik, toen ik aan een nieuwe baan begon, bijvoorbeeld met al mijn collega’s een aparte afspraak gemaakt om mezelf voor te stellen. Ik vond het niet prettig omdat in één keer te doen met alle ogen op mij gericht.’

Modewoord
Kloek volgde met zijn afdeling een training bij Bouwmeester. Sindsdien staat hij steviger in zijn schoenen. ‘Ik ben me meer bewust van de behoeftes van introverten. De gewoontes van extraverten hoeven niet altijd de norm te zijn. Zo vind ik dat het moet kunnen dat ik soms mijn mail een paar uur niet lees om me te kunnen concentreren. En als je daarvoor een afgesloten ruimte nodig hebt om te werken, dan moet je dat van anderen durven verlangen. Je moet je niet door anderen laten neerzetten als die vreemde vogel die altijd naar de punt van zijn schoenen staart.’

En die zinnetjes in vacatures waarin extraversie wordt geëist? Misschien moet de introvert daar voortaan maar gewoon overheen lezen, want desgevraagd lijken recruiters zelf ook niet precies te weten wat ermee wordt bedoeld.

‘Het komt vaak terug, ja. Extraversie is een modewoord, net als helicopterview en proactief’, zegt Mark Stoop van Hays Recruitment. ‘Men denkt gauw aan definities als outgoing en op de buitenwereld gericht. Echter, het staat ook voor energie, enthousiasme en actie. Wellicht past het niet bij elk functieprofiel, maar als je gaat solliciteren moet je natuurlijk sowieso energiek en enthousiast op gesprek komen.’

Peter Caljé, recruiter bij YER, sluit zich daarbij aan. ‘Extraversie is een containerbegrip. Het kan heel veel dingen betekenen. Het zou veel beter zijn om in een advertentie te werven vanuit het imago en de identiteit van de organisatie. Dan kan een kandidaat bepalen of hij daar past. In de praktijk merk ik wel eens dat klanten zelf ook niet precies kunnen omschrijven wat voor kandidaat ze zoeken in relatie tot hun eigen merk en waarden. Wanneer je goed doorvraagt, kom je soms tot de ontdekking dat een stille Willy eigenlijk veel beter zou passen dan een  extravert.’


Intermediaire
magazine, d.d. 20-01-2012
door: Dennis Rijnvis

|