Lastige vragen in het sollicitatiegesprek
Je zit midden in een gesprek en alles verloopt naar wens. Je antwoordt vlot en kernachtig en je begint je goed te voelen over je capaciteiten en je profiel. Dan volgt plotseling een koude douche. Je potentiële werkgever stelt je een eenvoudige vraag en je weet niet meer waar je het hebt. Deze ogenschijnlijk onschuldige vraag wordt gesteld met een brede glimlach en vragende ogen. Hoe ga je om met ongepaste vragen tijdens sollicitatiegesprekken?
Onschuldig of ongepast?
Je wilt de vraag beantwoorden. Je voelt je zo op je gemak dat je je levensverhaal wel kan vertellen. Maar serieus nu, ‘of ik getrouwd ben en of ik kinderen wil?’ - heeft hij of zij het recht dat te vragen? Wat heeft dat te maken met mijn kwaliteiten en geschiktheid? Hoe antwoord ik daarop? Of misschien probeert hij of zij wel vriendelijk te zijn?
De vraag mag dan wel onschuldig lijken, en meestal wordt ze ook in alle onschuld gevraagd. Een interviewer stelt je bijvoorbeeld een persoonlijke vraag als ‘Heeft u een vriendje?’, ‘Heeft u trouwplannen?’ of ‘Woont u samen met uw vriendin?’. Hoewel technisch gezien niet onwettig, zijn dergelijke vragen wel degelijk ongepast en wekken ze bij jou misschien wel irritatie of woede op.
Hoewel je snel moet beslissen of je antwoordt of tactvol weigert te antwoorden, je voert een sollicitatiegesprek omdat je een job wil. Wees tactvol. In de meeste gevallen zal de interviewer beseffen dat hij te ver is gegaan en zal hij het daarbij laten. Je kan bijvoorbeeld antwoorden: ‘Ik ga tijdens sollicitatiegesprekken liever niet in op persoonlijke vragen’.
Misschien zit je wel tegenover een nieuwsgierige, onervaren idioot, maar als je hem of haar in een hoek drijft, kan dat voor jou nadelig uitdraaien. Geef de onderneming het voordeel van de twijfel voor de duur van het gesprek. Beslis daarna of je voor de onderneming wenst te werken.
Onwettige vragen
Het is eerst en vooral belangrijk om te begrijpen wat het verschil is tussen een onwettige vraag en een strafbare vraag.
Dus, wat is een onwettige vraag? De wet tegen seksuele discriminatie en rassendiscriminatie verbiedt elke vorm van discriminatie door werkgevers op basis van geslacht, ras, nationaliteit of handicap. Als je weet welke soort vragen wettig en onwettig zijn en je kent de techniek om dergelijke antwoorden te onderscheppen, dan kan je efficiënt antwoord bieden in dergelijke situaties.
Omgaan met onwettige vragen
Hoe ga je nu om met een situatie waarin een ongevoelige of discriminerende vraag wordt gesteld met betrekking tot geslacht, ras of handicap? Je antwoord zal ingegeven worden door tal van variabelen, inclusief of de kandidaat al dan niet onmiddellijk inziet dat de vraag onwettig is.
Hier volgen enkele antwoorden op ‘ongepaste vragen’, zoals ‘Heeft u trouwplannen of wilt u kinderen?’ of ‘In welk land bent u geboren?’
- Vertel de interviewer beleefd dat je op dergelijke ongepaste of onwettige vraag niet wenst in te gaan
- Antwoord als volgt op de vraag: ‘Het spijt me, ik begrijp niet wat u bedoelt, ik begrijp niet wat deze vraag met mijn carrièreplannen te maken heeft.’
- Antwoord op de vraag zonder te zinspelen op de geschiktheid
- Negeer de ongepaste vraag en ga dieper in op de bezorgdheid die aan de basis ervan ligt Je kan bijvoorbeeld zeggen ‘Ik denk dat wat u vraagt ... is’. Je kiest het antwoord dat je aan de interviewer wenst te geven
- Het is belangrijk om te beseffen dat, hoewel het gerechtvaardigd zou zijn om het antwoord op een ongepaste vraag te weigeren, dit je de job zou kunnen kosten Daarom is de enige vraag die je je op dat moment hoeft te stellen: ‘Wil ik werken in een omgeving die mij kan blootstellen aan dergelijken praktrijken of inbreuk maakt op mijn privacy?’
Behoud de controle
Het is niet omdat een onwettige vraag werd gesteld dat er daarom een misdaad werd begaan. Hoewel onwettige vragen vaak ontstaan uit een echte interesse, wees op je hoede voor andere drijfveren. Je stressbestendigheid kan bijvoorbeeld op de proef worden gesteld.
Het is essentieel dat je je rechten kent en dat je weet hoe je ongepaste vragen tijdens een sollicitatiegesprek kan onderscheppen. Een zaak voor een rechtbank aanhangig maken is extreem, maar het werd reeds gedaan.
Wees tactvol en je behoudt de controle over het gesprek. Antwoord bondig en ga verder naar een volgend onderwerp, of negeer de vraag volledig en breng het gesprek op een ander onderwerp.
