De WTTA: wat verandert er voor uitleners en inleners in Nederland?

 

 

Op de Nederlandse uitleenmarkt kon jarenlang iedereen starten zonder vergunning. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel was voldoende. Dat maakte ruimte voor bedrijven die de regels omzeilden en daardoor goedkoper konden werken dan concurrenten die zich wél aan de regels hielden. Per 1 januari 2027 sluit de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) die ruimte definitief.

 

Wat is de WTTA?

De WTTA verplicht uitlenende bedrijven een officiële toelating aan te vragen bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt, de NAU. Dat geldt voor uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven en ook voor organisaties die slechts incidenteel personeel uitlenen. Zonder die toelating is uitlenen vanaf 1 januari 2027 verboden. Het vrijwillige SNA-keurmerk volstaat niet langer als enige norm.

Voor wie geldt de wet?

De wet geldt voor alle bedrijven die tegen vergoeding werknemers ter beschikking stellen aan een derde partij, die onder diens leiding en toezicht werkt. Dat is breder dan uitzendbureaus alleen: detacheerders, payrollbedrijven en bedrijven die incidenteel personeel uitlenen vallen er allemaal onder. Ook buitenlandse uitleners die in Nederland personeel inzetten zijn verplicht een toelating aan te vragen.

Als inlener mag je alleen nog samenwerken met een uitlener die in het openbare register van de NAU staat. Doe je dat niet, dan kunnen boetes oplopen tot €90.000 per overtreding.

Wat verandert er concreet?

De eisen zijn pittig. Dit zijn de vier verplichtingen waaraan elke uitlener moet voldoen:

• Je dient een inspectierapport in van een geaccrediteerde inspectie-instelling. Dat rapport toetst het normenkader: correcte loonbetaling, naleving van arbeidswetgeving, betrouwbaarheid van bestuurders. In de praktijk blijkt de beoordeling van 'correcte loonbetaling' voor bureaus met complexe detacheringsconstructies regelmatig een struikelblok, het is breder dan alleen het uitbetaalde uurtarief
• Je bestuurders leveren een VOG aan
• Je stort een waarborgsom van €100.000. Startende uitleners betalen €50.000 bij de eerste aanvraag en vullen na zes maanden aan. Wie op 31 december 2026 aantoonbaar vier jaar heeft uitgeleend én een schone verklaring van de Belastingdienst kan aanleveren, is vrijgesteld
• Je accepteert periodieke controles door erkende inspecteurs

Voor inleners gelden een controleplicht en een administratieplicht: vastleggen van wie je inleent, en verifiëren dat die partij in het register staat. Werken met een niet-toegelaten uitlener kan ook leiden tot aansprakelijkheid voor onbetaalde loonheffingen van die uitlener.

Wat is de tijdlijn?

De invoering verloopt in stappen:

• 1 januari 2027: De WTTA treedt in werking. Uitleners zonder toelating mogen geen werknemers meer ter beschikking stellen.
• 1 juli 2027: Het openbare register wordt raadpleegbaar. Vanaf dan controleer je de status van je leveranciers via de NAU.
• 1 januari 2028: De Nederlandse Arbeidsinspectie begint met actieve handhaving. Boetes lopen op tot €90.000 per overtreding.

Wat betekent dit in de praktijk?

Een deel gaat het gewoon niet redden. De eisen zijn voor kleine nichespelers zwaar. Inspectiekosten, de waarborgsom en administratieve lasten vormen in de huidige markt een drempel die zij niet altijd kunnen nemen. Zeker niet wanneer ze tegelijk te maken hebben met krappe marges en dalende volumes.

Ga het gesprek nu al aan. Niet in het voorjaar van 2027. Vraag je bureaus of ze de toelating aanvragen en of ze al een inspectie-instelling hebben ingeschakeld. Let ook op overnames: als jouw bureau wordt opgekocht, betekent dat niet automatisch dat de nieuwe entiteit een geldige toelating heeft.

Jouw directe leverancier heeft de papieren op orde. Maar leent hij zelf ook in? Dan ben jij als eindopdrachtgever verantwoordelijk voor elke schakel in die keten, ook de schakels waar je geen contract mee hebt. Vraag bij de werknemer na wie de formele werkgever is en controleer die in het register.

Houd er ook rekening mee dat bureaus die de toelating niet willen of kunnen aanvragen, hun dienstverlening anders gaan verpakken. Denk aan aanneming van werk, ZZP bemiddeling of een payrollconstructie. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn. Maar de WTTA kijkt naar de praktijk en niet naar het etiket op het contract. Als jouw organisatie feitelijk de leiding heeft over hoe het werk wordt uitgevoerd, blijft het inhuur, ongeacht hoe de overeenkomst is omschreven. Stel bij een constructiewijziging daarom altijd de vraag: wie stuurt deze persoon aan?

De WTTA is een hervorming die de markt al jaren nodig had. Voor wie alles al op orde heeft, verandert er weinig. Voor wie dat niet heeft, of voor wie straks samenwerkt met een bureau dat zijn zaken niet op orde heeft, zullen de gevolgen direct merkbaar zijn in het inhuurproces.

Wil je weten hoe Hays je kan helpen navigeren door de veranderingen op de arbeidsmarkt? Neem contact op met een van onze consultants.